Woensdag 11 oktober 2017 was het symposium ‘EBP-wat doe je ermee?!’.
De powerpoint presentatie zijn nu beschikbaar. Zie **


EBP – maatwerk in VUmc

Irene Jongerden

EBP wordt door verpleegkundigen in VUmc in enige mate toegepast; wens is om dit vaker en beter te doen. Vraag is welke manier het best aansluit bij verpleegkundigen van verschillende afdelingen en welke ondersteuning daarbij nodig is. Gezocht wordt naar een manier die verpleegkundigen ondersteunt, praktisch haalbaar is en verpleegkundigen stimuleert om vaker bewijs uit onderzoek te integreren in klinische beslissingen. In een pilot wordt nagegaan of het voorgestelde beleid, instructies en ondersteuning voor het gebruik van EBP door verpleegkundigen in VUmc geschikt zijn voor instellingsbrede implementatie. Zes afdelingen krijgen ondersteuning-op-maat door een coach in het inhoudelijk doorlopen van de methodiek van EBP en in het organiseren van afspraken. Het (multidisciplinaire) team wordt betrokken in de bespreking van bevindingen. Eind 2017 wordt geëvalueerd of de methode geschikt is voor VUmc brede implementatie, waarbij gekeken wordt naar resultaat (wat heeft de pilot concreet opgeleverd) en proces (wat is nodig bij welke stappen van EBP). Daarnaast worden mogelijkheden voor digitale uitwisseling verkend.

Terug naar overzicht


Leiderschap en EBP stimuleren

Elle van Kuijk

Download de presentatie

Het doel van de presentatie is hoe leiderschap ingezet kan worden om de toepassing van wetenschap in de praktijk te vergroten. Door het geven van praktische voorbeelden wordt duidelijk dat de leidinggevende hierin een belangrijke rol heeft. Hierbij gaat het over visie op leiderschap en visie op zorg en hoe dit effectief in de praktijk gecombineerd kan worden.

Terug naar overzicht


Critical Appraisal of a Topic (CAT)

Een methode voor EBP in de praktijk

Arna van Doorn-Klomberg en PA L. Hoenselaar – van Stokkum

Download de presentatie deel 1
Download de presentatie deel 2

Bij evidence-based werken is het van belang om naast het wetenschappelijke bewijs ook de eigen expertise en de kenmerken en voorkeuren van de patiënt mee te nemen in de besluitvorming. De valkuil is dat de specifieke situatie te weinig meegewogen wordt. Binnen de HAN-opleiding Master Physician Assistant leren toekomstige Physician Assistants te werken met een Critical Appraisal of a Topic (CAT). Deze methode biedt handvatten om evidence based werken toe te passen in de eigen praktijk.

De CAT-methode is een praktijkgerichte methode van evidence based werken, met aandacht voor integratie van wetenschappelijk bewijs met de context en het terugvertalen naar de praktijk. Ook kan de methode op de werkplek ingezet worden om collega’s te informeren over de laatste wetenschappelijke inzichten.

Terug naar overzicht


Cat walk

Hans van Buren Docent Verpleegkunde NHL Hogeschool

Download de presentatie

In een korte tijd jouw onderzoek presenteren met als doel om kennis op een aantrekkelijke manier te delen. Binnen ziekenhuis Tjongerschans organiseer ik samen met studenten de zogenaamde Cat Walk. Bij deze Cat Walks komen verpleegkundigen, studenten en andere zorgprofessionals bij elkaar om te praten over het vak. Deze manier van presenteren zorgt ervoor dat onderzoek gaat leven en niet onder in een laatje blijven liggen. Een win winsituatie voor alle partijen: Studenten presenteren hun onderzoek en zittende medewerkers vergroten hun kennis. Wil jij dit ook, kom dan naar…..

Terug naar overzicht


EBP als onderzoek en verbinden geen gemeengoed is

Everlien de Graaf & Edwin Berk

Download de presentatie deel 1
Download de presentatie deel 2

Passende zorg is het resultaat van de wensen en behoeften van patienten en naasten en de kennis van professionals op een proactieve wijze.
Het leerwerkplatform is een (digitale) ontmoetingsplaats voor zorgverleners in hospicezorg om kennis over hospicezorg te ontwikkelen en delen.

Doel: Inzicht krijgen in de mate waarin hospicezorg passende zorg is en het stimuleren van reflectie en EBP.

Verkennen: Onderzoek met een verklarend kwantitatief-kwalitatief sequentieel design, dmv vragenlijsten en focus groep interviews

Stimuleren: LWP initiatief bestaande uit bijeenkomsten en digitale “vraag van de week”

Resultaten: Resp. 275 en 19 verpleegkundigen namen deel aan de vragenlijsten en focusgroepen. Passende zorg werd positief herkend, maar slecht deels toegepast. Beïnvloedende factoren: organisatie van zorg, aanwezigheid van passende structuren en kennis en competenties van verpleegkundigen.

De LWP bijeenkomsten ondersteunen zorgverleners en stimuleren onderling contact tussen de hospices. De vraag van de week zet aan tot zelfreflectie. Beide initiatieven inspireren, stimuleren zorgverleners om nieuwe kennis in de praktijk toe te passen en leveren goede voorbeelden om van te leren.

Terug naar overzicht


Voorbeelden van EBP implementatie in de dagelijkse zorg

Het gebruik van het USD4D en USDapp als basis voor symptoom management in multidimensionele hospice zorg

Maaike de Leeuw en Sanneke Heij

Download de presentatie

Aanleiding/doel: Het Utrecht Symptoom Dagboek (USD) biedt inzicht in de symptoomlast van 11 lichamelijke en psychische symptomen van hospice patiënten. Een extensie met items in de sociale en spirituele dimensie en een app zijn ontwikkeld om multidimensionele zorg  en adoptie in de praktijk te verbeteren. Door inzicht in de bruikbaarheid kan de implementatie en adoptie verbeterd worden.

Methode: Verklarend kwantitatief – kwalitatief onderzoek.

Resultaten: Naar aanleiding van het USD4D worden gesprekken over de spirituele dimensie gevoerd. Integratie in het zorgproces is afhankelijk van competenties van verpleegkundigen en de mate van interdisciplinair samenwerken.Voor >70% van de patiënten werd de USDapp gebruikt, 13% vulde de app zelfstandig in. De tevredenheid van verpleegkundigen was goed, 63%. Beïnvloedende factoren zijn kennis, competenties en “invulgedrag voor patiënten”. De resultaten zijn gepresenteerd aan de hospice zorgverleners voor een kritische zelfreflectie en vervolgens vertaald naar hospicezorg van alledag.

Conclusie: Het USD4D en de app als basis voor symptoommanagement zijn voorbeelden hoe EBP gestimuleerd en geïmplementeerd wordt binnen de hospicezorg van alledag.

Terug naar overzicht


Van richtlijn naar protocol met EBP

Ontwikkelen van protocollen op basis van richtlijnen en Evidence Based Practice in OLVG

Wieke Heideman en Chantal den Haan

Download de presentatie

De ontwikkeling van protocollen is een tijdrovend proces, naast kennis van de EBP methodiek is het faciliteren van de betrokken verpleegkundige en paramedische auteurs om hun kennis toe te passen bij protocolontwikkeling van groot belang.

Implementatie van EBP is een belangrijk speerpunt voor OLVG, maar kreeg nog te weinig handen en voeten op de werkvloer. Vanuit de gedachte dat protocollen die worden ontwikkeld met de EBP methodiek de brug vormen tussen ‘weten’ en ‘doen’ (implementatie van de kennis) is de training ontwikkeld. Hiermee sluiten we aan bij landelijke en globale trend dat gezondheidszorgprofessionals in staat moeten zijn om “nieuwe kennis te verzamelen, toe te passen en de capaciteiten moeten hebben om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden gedurende hun carrière”.

Sinds 2016 wordt de tweedaagse evidence-based practice (EBP)-training ‘Van richtlijn naar protocol’ aangeboden in OLVG, aan verpleegkundigen en paramedische protocollenschrijvers. Deze training is ontstaan vanuit de wens om EBP in te zetten om een kwaliteitsslag te maken in het ziekenhuis. De protocollen die op deze wijze ontwikkeld worden geven op gefundeerde wijze aan wat de mogelijke optimale zorg is, maken het handelen van de verpleegkundige of paramedicus toetsbaar en vormen de basis van de theoretisch gewenste kwaliteit. De interactieve training is gericht op alle verpleegkundigen en paramedici in OLVG die auteur zijn van protocollen. In twee dagen krijgen de cursisten o.a. theorie over basisbegrippen van EBP, begeleiding bij een PICO formuleren vanuit een klinische onzekerheid, literatuur te zoeken in een database, abstracts te selecteren en artikelen kritisch te lezen. Vervolgens vertalen zij de gevonden evidence in een protocol. Gedurende een periode van 3 maanden worden de cursisten begeleid bij het vertalen van de aanbevelingen uit een richtlijnen en literatuur naar een ziekenhuisprotocol.

Tijdens deze presentatie laten wij zien hoe verpleegkunde en paramedische auteurs van protocollen in OLVG worden begeleid door het team van informatiespecialisten, praktijkopleiders en epidemiologen bij het schrijven een protocol. We besteden aandacht aan de succesfactoren en de knelpunten van de ontwikkeling en implementatie van protocollen met de EBP methodiek in de ziekenhuispraktijk.

Terug naar overzicht


Best Practice vanuit de wijkverpleging

Marieke Goris en Alieke van der Stelt

Download de presentatie

Betere zorg door wensen van cliënten te verbinden met de deskundigheid van zorgverleners en het beste wetenschappelijke bewijs, dát is het doel. We laten zorgverleners kennismaken met EBP en proberen hen te motiveren om volgens EBP te werken. Problemen uit de praktijk halen we via onze collega’s binnen en via interne sociale netwerken. Met die problemen gaan we aan de slag door ze om te zetten naar een PICO en vervolgens een CAT te maken met aanbevelingen. Deze aanbevelingen leggen we in een advies voor aan een tactisch overleg kwaliteit en veiligheid. Ook slaan we de CAT op in een databank die voor alle collega’s toegankelijk is. Onze zoektocht in de implementatie van EBP is nog niet klaar, maar we hebben in bijna drie jaar tijd veel ervaringen opgedaan die we graag willen delen met het publiek.

Terug naar overzicht


Hoe meet je EBP?

Marleen Lovink

Download de presentatie
Download EBPAS mbo 2017
Download toelichting EBPAS mbo 2017
Download EBPQ mbo 2017
Download toelichting EBPQ mbo 2017

Het doel van EBP is het verbeteren van kwaliteit van zorg. Maar hoe meet je of EBP ook echt bijdraagt aan kwaliteit van zorg?

In deze interactieve workshop gaan we op zoek naar het antwoord. Wanneer EBP wordt geïmplementeerd binnen een afdeling verwacht je veranderingen te zien op het niveau van zorgverleners en op het niveau van de cliënt. Zorgverleners hebben een bepaalde houding, kennis en vaardigheden nodig om te werken volgens de principes van EBP. Denk hierbij aan: kritische/reflectieve houding, kennis over de stappen van EBP en leiderschapskwaliteiten. Er zijn verschillende vragenlijsten beschikbaar om EBP-kwaliteiten van verzorgenden en verpleegkundigen te meten.

Voorbeelden hiervan zijn de EBPAS, EBPQ, McColl, RUQ en LPI. In deze workshop zullen we deze vragenlijsten kritisch bekijken en bediscussiëren of vragenlijsten de juiste manier zijn om EBP kwaliteiten te meten. Zijn er alternatieven?  Maar hoe meten we uitkomsten op het niveau van de cliënt?

Op dit domein zijn ook verschillende meetinstrumenten beschikbaar zoals cliëntvragenlijsten en kwaliteitsindicatoren. Zijn dit de juiste instrumenten om te meten of EBP de gewenste uitkomsten op kwaliteit van zorg oplevert?

Terug naar overzicht


ECG- Evidence op de CcuGewenst

Lucas van Loenen

Download de presentatie

Een mooie EBP-vraag uit de praktijk: op de CCU van het VUmc is vastgesteld dat de huidige ECG-electroden bij het verwijderen lijmresten achterlaten en soms leiden tot roodheid van de huid en zelfs huidwonden. Er is geen eenduidig protocol over het gebruik van ECG-electroden. We wilden weten welke ECG-electroden patiëntvriendelijk en veilig zijn, zowel vanuit onderzoek als ervaring (verpleegkundigen, patiënten). Dit onderzochten we door middel van een literatuurstudie en aansluitend door ervaringen van verpleegkundigen en patiënten te inventariseren. Het blijkt dat er geen studies beschikbaar zijn en in de praktijk is geen consensus.

Terug naar overzicht


Karakteristiek verplegingswetenschapper

samen werken de ontwikkeling van het verpleegkundig beroep en een wetenschappelijke
onderbouwing van het vak

Desiree Bierlaagh

Download de presentatie

In 2017 heeft de Alumnivereniging Verplegingswetenschap Nederland de karakteristiek van de verplegingswetenschapper uitgebracht. De aanleiding hiervoor was de constatering dat de wetenschappelijke onderbouwing van het verpleegkundig beroep volop in ontwikkeling is maar dat veel van de ontwikkelde kennis maar moeizaam de dagelijkse praktijk bereikt. Het belang van een zichtbare, herkenbare verplegingswetenschapper voor de ontwikkeling van de verpleegkundige beroepsgroep en de wetenschappelijke onderbouwing van het vak werd hierbij onderkend. De karakteristiek van de Verplegingswetenschapper is nadrukkelijk een 1.0 versie, die gebruikt en getoetst zal gaan worden in de praktijk. Tijdens deze workshop verkennen we de rollen die in het profiel zijn beschreven en exploreren we met elkaar wat de toegevoegde waarde van verplegingswetenschapper is en kan zijn in de wetenschappelijke onderbouwing van het vak en in de ontwikkeling van de verpleegkundige beroepsgroep. Ook in het licht van de sterk veranderende context van de gezondheidszorg.

Terug naar overzicht


Communicatie tussen wijkverpleegkundige en huisarts

hoe beïnvloed ik de dagelijkse praktijk?

Minke Nieuwboer

Download de presentatie

Aanleiding: Goede communicatie tussen professionals in de zorg is cruciaal voor veilige, effectieve en efficiënte zorg. Vanuit ervaring opgedaan in samenwerkingsprojecten lijkt in de eerstelijns zorg de communicatie tussen huisartsen en wijkverpleegkundigen over hun patiënten niet optimaal te verlopen. Uit literatuurstudie blijkt dat in de eerste lijn er weinig onderzoek naar de beïnvloedende factoren is uitgevoerd.

Doel: Inzicht krijgen in welke factoren van invloed zijn op de patiënt gebonden communicatie tussen huisartsen en wijkverpleegkundigen, en welke strategieën al worden gebruikt om dit te verbeteren en welke interventies zinvol kunnen zijn om de communicatie te verbeteren. Methode Kwalitatief focusgroep onderzoek, zes monodisciplinaire groepen met huisartsen en wijkverpleegkundigen. Evaluatie Uit de focusgroepen komt naar voren dat huisartsen en wijkverpleegkundigen met elkaar veel contactmomenten hebben, maar de communicatie wordt door beide disciplines vaak ervaren als ineffectief en inefficiënt. Onderling vertrouwen werd gezien als de belangrijkste factor om dit te verbeteren. Factoren die te maken hebben met de professie (b.v. verschil in positie, verantwoordelijkheid, taal en opleidingsniveau) en organisatie (b.v. geen gezamenlijk zorgplan, geen persoonlijk contact) hebben een negatieve invloed op de communicatie. Daarom hebben we de SBAR-methode geïntroduceerd; SBAR staat voor Situation, Background, Assessment, Recommendation en is een communicatiemethode die in Amerika is ontwikkeld in het kader van patientveiligheidsmanagement. In deze workshop gaan we in op hoe we op basis van resultaten uit wetenschappelijk onderzoek een communicatiemethode ontwikkelden die aansluit bij de eerste lijns praktijk, waarom is gekozen voor een bepaalde training en de resultaten ervan

Terug naar overzicht


Het opzetten en uitvoeren van een RCT in de Ambulancezorg?

Van PICO tot implementatie van de resultaten.

Peter Jan Mulder

Download de presentatie

Luchtweg management is een essentieel component in de prehospitale zorg bij reanimaties). Internationaal wordt daarbij steeds meer gebruik gemaakt van supraglottisch airway devices (SGA) als alternatief voor de in Nederland gehanteerde endotracheale intubatie( ETI). Om te weten wat beste kwaliteit van zorg geeft, moest een RCT-studie uitgevoerd worden. Dat bleek gecompliceerd te zijn.

  • Hoe kom je van probleem stelling tot uitvoering in een RCT?
  • Waar loop je tegen aan bij de METC als je de goudenstandaard wil weerleggen?
  • Hoe ga je om met weaver bij wilsonbekwamen patiënten?

De studie is inmiddels afgerond met als eind conclusie: SGA is prehospitaal sneller, effectiever en veiliger geplaatst dan ETI.

Terug naar overzicht


Hoe hard is een richtlijn?

Prof.dr. Lisette Schoonhoven

Download de presentatie

Richtlijnen geven aanbevelingen over het verbeteren van de kwaliteit van zorg en zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en kennis en ervaringen van zorgprofessionals en zorggebruikers. Richtlijnen dienen te worden nageleefd door de beroepsgroep.

  • Maar hoe hard zijn de richtlijnen?
  • Zijn er verschillen in inhoud tussen landen ondanks de zelfde internationale literatuur?
  • Hoe hou je je aan een richtlijn in de thuiszorg?
  • Wat te doen bij tegenstrijdige aanbevelingen?

Aan de hand van de internationale richtlijn voor de preventie en behandeling van decubitus worden deze onderwerpen besproken.

Terug naar overzicht


Tessa in the lead?

De Evidence Based praktijk van Tessa de sociale robot

Marian Adriaansen

Tessa is een robotje met het uiterlijk van een bloempot, voor op de keukentafel. Zij wordt ingezet bij thuiswonende mensen met dementie en bij mensen met autisme. We zijn aan het experimenteren hoe zij ingezet kan worden naar wens van de gebruiker, met handhaving van de eigen regie. Ook de mantelzorger speelt een belangrijke rol. We gaan samen met de aanwezigen in op hoe de doorontwikkeling van functionaliteiten het beste zou kunnen gebeuren, wat de factoren zijn die implementatie bevorderen en wat de rol van de hulpverlener zou kunnen en moeten zijn.

Terug naar overzicht


Evidence Based Practice in de acute zorg

Remco Ebben, Sivera Berben en Lilian Vloet

Evidence based practice (EBP) wordt gezien als een belangrijke manier om tot doeltreffende zorg van hoge kwaliteit te komen en ongewenste praktijkvariatie tegen te gaan. In deze interactieve workshop maakt u kennis met de basisprincipes van EBP en wordt u geïnspireerd hoe deze toe te passen in de dagelijkse praktijk (van de acute zorg). Er is ook ruimte om voorbeelden en best practices uit uw eigen praktijk in te brengen over de inzet van EBP, onderzoek en het gebruik van onderzoeksresultaten in de praktijk van de acute te zorg en hoe dit te stimuleren.

Terug naar overzicht


Evidence based richtlijnontwikkeling

Rob van der Sande

Tijdens deze workshop wordt stilgestaan bij de ontwikkeling van richtlijnen voor verpleegkundigen en de betekenis van richtlijnen voor het evidence based handelen van verpleegkundigen. Er worden twee voorbeelden van momenteel in ontwikkeling zijnde richtlijnen besproken.

Terug naar overzicht


Hoe organiseer je Evidence Based Practice in jouw praktijk?

Miranda Laurant

Download de presentatie

In de praktijk blijkt dat het niet eenvoudig is om te werken volgens de principes van EBP, waarbij je gebruik maakt van jouw professionele expertise, de wens van de cliënt en resultaten uit onderzoek. Als individuele professional heb je hierin je eigen verantwoordelijkheid, maar je bent ook werkzaam binnen een team en een organisatie en vormt veelal een netwerk met andere professionals. In deze interactieve workshop bespreken we voorbeelden van hoe het werken volgens EBP (in de wijk) vorm kan krijgen, samen met allerlei professionals zorg en welzijn, burgers/cliënten, studenten, docenten en onderzoekers?

Terug naar overzicht